Spis treści

Piza, najlepszy przewodnik, zwiedzanie, atrakcje, co zobaczyć

O tym włoskim mieście słyszał każdy. Bardzo dużo osób zapewne czytało też na jego temat najciekawsze artykuły. Mimo to pragniemy również wtrącić swoje trzy grosze, a konkretniej „przekazać w Twoje ręce” ten oto przewodnik. Jego bohaterem (a raczej bohaterką) będzie, jak wskazuje tytuł, Piza! Uważaj, żeby nie zrobić literówki w nazwie – kolejne „z” i wyszłaby pizza. Co prawda owo słowo oznaczające popularną potrawę także jest bardzo związane z Włochami, ale czy będziemy „zajadać” się samą pizzą, zwiedzając Pizę? Tego dowiesz się w trakcie lektury poniższych rozdziałów. A czy domyślasz się, czego jeszcze? „Tak, tak!, na sto procent wejdziecie na Krzywą Wieżę!”. Oczywiście, wszak stanowi ona symbol tego historycznego miasta. Lecz nie jest jedynym bardzo starym, świetnie zachowanym zabytkiem.

  • Piza kojarzy się też z kompleksem katedralnym, czyli innymi budowlami o charakterze sakralnym, „wyrastającymi” na Placu Cudów. Udamy się tam, aby je wszystkie opisać;
  • Zanim jednak pojawimy się w tym pięknym mieście nad rzeką Arno i wsiąkniemy w historyczny klimat, wyjaśnimy kiedy i jak się tutaj dostać z Polski. A ponadto jak się poruszać na miejscu, aby zwiedzanie okazało się ułatwione;
  • Zaproponujemy nocleg w pięciu doskonale ocenianych hotelach i zaprowadzimy Cię do najlepszych restauracji.

Parę słów o tym przewodniku

Jeśli lubisz podróżować, a Piza nie była póki co w twoich planach, to być może nasz obszerny tekst zachęci Cię do wycieczki. Znajdziesz w nim liczne nagłówki, które „dotykają” Pizę, „badają ją”, „odkrywają”, „smakują”. W powyższym wstępie ogólnie przybliżyliśmy, na jakiego typu praktyczne i rzeczowe informacje natrafisz. Ale będzie ich więcej, znacznie więcej. Musimy jednak podkreślić, że nie wszystko przedstawimy bardzo szczegółowo na tej stronie głównej. Jeżeli zależy Ci, aby dogłębnie przerobić daną tematykę o Pizie, to zapraszamy do przeczytania osobnych tekstów blogowych, które są do wyszukania na stronie Piza.pl. Mowa między innymi o dokładnych kosztach związanych z przybyciem do tego miasta, także o tym, jak je obniżyć (jak tanio zwiedzić Pizę i jakie są najciekawsze atrakcje, ale te darmowe, dostępne i przeznaczone również dla dzieci).

Panie i Panowie przed Wami Piza!

Zachwyca architekturą niemal na każdym kroku. Jako miłośnik/miłośniczka fotografii, na pewno uzupełnisz swój album na Instagramie, gdyż zdjęcia zrobione w Pizie będą jednymi z najładniejszych. Gdzie tam jest magicznie po zmroku? Jak wyglądają kawiarnie? Jak odpowiednio skadrować w obiektywie Krzywą Wieżę, aby prezentowała się jeszcze bardziej niezwykle (baśniowo, majestatycznie itp.)? Dlaczego mosty nad rzeką Arno i zielony ogród botaniczny to oazy spokoju i miejsca w sam raz na romantyczne spotkania we dwoje? Wyczerpujące odpowiedzi poznasz, śmiało klikając tutaj. Przeniesiesz się wtedy do miasta, które inspirowało poetów.

Piza, Włochy. Krzywa Wieża w Pizie. Panoramiczny widok o poranku. Widok z lotu ptaka
Piza, Włochy. Krzywa Wieża w Pizie. Panoramiczny widok o poranku. Widok z lotu ptaka, licencja: shutterstock/By Collection Maykova

Ale także w naszym ogólnym przewodniku, jaki widzisz przed sobą, nie zabraknie kuszących zdań o Pizie. Bo to nie tylko średniej wielkości miasto, ale też jedna z gmin i… prowincja w Toskanii (o powierzchni wynoszącej 2448 km2). Czy ponad 85 tysięcy mieszkańców jest zadowolonych, że Piza przyciąga rocznie nawet do 10 mln turystów (a z pewnością 5 mln)? Hmm… Są zmęczeni i narzekają na tłumy w centrum. Przyjmują więc z ulgą fakt, że wielu podróżników pojawia się na chwilę, cyka zdjęcie przy wieży i jedzie dalej (my Cię jednak przekonamy, abyś spędził tu nie kilka godzin, a chociaż dwa pełne dni). Szczęśliwi są za to ludzie z branży turystycznej. Piza generuje przecież zyski w wysokości 21 mln euro!

Z czego słynie Piza?

Krzywej Wieży. Krzywej Wieży!”. Tak, tak. To ikoniczna, już ponad 850-letnia budowla. Sławna na całym świecie. Dlatego będzie oddzielną bohaterką dłuższego fragmentu w rozdziale o zabytkach miasta (a także wiersza jednej z polskich poetek). Ale Pisa (pisownia włoska) ma do zaoferowania więcej niż tę katedralną, przechyloną (3,97 stopnia od pionu, z powodu grząskiego gruntu), średniowieczną, acz stabilną, obecnie 56-metrową dzwonnicę (Torre Pendente). W Pizie reszta zabytków też jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (co stało się w roku 1987). Mamy na myśli chociażby sam Plac Cudów (Piazza dei Miracoli) i to, co stoi w jego obrębie, czyli unikalne na szeroką skalę pod względem architektonicznym, zgrupowane obok siebie, zbudowane dawno temu konstrukcje, takiej jak: Katedra Santa Maria Assunta, Baptysterium i cmentarz Camposanto.

Piza, Włochy. Słynna Krzywa Wieża i katedra w Pizie na Piazza dei Miracoli. Lato. Godziny wieczorne, widok z lotu ptaka
Piza, Włochy. Słynna Krzywa Wieża i katedra w Pizie na Piazza dei Miracoli. Lato. Godziny wieczorne, widok z lotu ptaka, licencja: shutterstock/By Collection Maykova

Niewątpliwie dzięki owym biało-marmurowym obiektom („ulepionym” w stylu romańskim), można cofnąć się w czasie. Piza słynie z bogatej historii. Aby o niej napisać, trzeba by opracować nie tyle jeden potężny rozdział, co książkę na wiele stronic. Tu wspomnimy jeno, że miasto założyli Etruskowie (albo jak mówią inne źródła – Ligurowie). Około 180 r. p.n.e. Pizę przekształcono na rzymską kolonię, a między X a XII wiekiem była ona ważnym portem morskim i republiką. Pragniesz zagłębić się w dziejach miasta, jego sztuce, rozbudowie itd.? Polecamy dwie książki. Jedna autorstwa Giuliano Valdes („Sztuka i historia Pizy”), druga będąca ilustrowaną publikacją („Piza: Historia i arcydzieła”).

Warto wiedzieć, czyli ciekawostka nad ciekawostkami: Piza to miejsce urodzenia astronoma Galileusza i matematyka Fibonacciego (pamiętasz przerabiany na lekcjach nieskończony ciąg liczb naturalnych występujący w przyrodzie?). Ale także miasto, w który mieszkali i tworzyli: Lord Byron (ten od „Don Juana”), Giacomo Leopardi (najwybitniejszy włoski poeta i filozof romantyczny). A z wizytą przyjechali Juliusz Słowacki i Maria Konopnicka. Zatem można krzyknąć, że Piza to od wieków „miasto naukowców i poetów”. Uroczy zakątek, w którym ma się kosmiczną wenę do pisania, oddaje się melancholii, patrzy w niebo, ale też twardo stąpa po ziemi. Wiedzą o tym studenci prestiżowego Uniwersytetu w Pizie, założonego w 1343 roku (z niego Piza też jest dumna, znana i poważana).

Gdzie leży Piza?

Gdyby zapytać w ulicznym sondażu, w jakim kraju znajduje Piza, to zdecydowana większość osób odpowie: Włochy! Ale już opisać szczegóły owego położenia to rzecz trudniejsza. Śpieszymy więc z pomocą. Miasto to odszukasz w regionie o nazwie Toskania (co już wcześniej zaznaczyliśmy), 80/90 km (odległość drogowa) od wschodniej Florencji. Przepływa przez niego rzeka Arno o długości ponad 240 km, dzieląca historyczne centrum na dwie części. Co ciekawe, mimo że mówimy o Pizie jako o mieście w środkowych Włoszech (współrzędne geograficzne: 43°43′N 10°24′E), to do wybrzeża i nadmorskiej dzielnicy Marina di Pisa, jest zaledwie 13 km (tu Arno wpada do Morza Tyrreńskiego, choć prawidłowo powinno się rzec: północnego Morza Liguryjskiego, też akwenu należącego do Morza Śródziemnego, ale mniejszego, sąsiedniego). Niedaleko (20 km na południe) funkcjonuje ważny i duży port w Livorno.

Samolotem – tak szybko dotrzesz do Pizy z Polski

Skoro już znasz położenie tego miasta, to pora ruszać w podróż. Na przykład własnym autem, ale lepiej zdecydować się na inną opcję. Dlaczego? Bo dojazd samochodem jest droższy i zajmuje więcej czasu. Opłaca się jedynie, gdy poza kierowcą, jest jeszcze trzech pasażerów. Wtedy koszty paliwa się rozkładają. Po co jednak pokonywać prawie 1500 kilometrów w ten sposób, jeśli można to zrobić łatwiej, wygodniej i szybciej. Nie w kilkanaście godzin, a tylko ponad 2 godziny. Przez chmury, nie trasą naziemną przez takie kraje europejskie, jak Niemcy, Czechy, Austria.

Tak, mamy na myśli lot samolotem. Droga lotnicza jest polecana ze względu na dość tanie bilety. Oferują je głównie linie Ryanair. Jak informuje wyszukiwarka Skyscanner, w dwie strony zapłacisz już 220/250 zł, a w jedną około 130 zł. Oczywiście zależy, z jakiego miasta lecisz. Czy z Warszawy, Krakowa, Wrocławia, a może Gdańska. A także, który miesiąc wybrałeś (marzec, kwiecień są najtańsze) i czy zarezerwowałeś lot z 40-dniowym wyprzedzeniem. Istotne jednak z punktu widzenia i komfortu turysty jest to, że połączenie jest bezpośrednie, bez żadnych przystanków. Meta to płyta lotniska Piza-Galileo Galilei.

Jak długo trwa lot z Polski do Pizy?

Wyżej padła już odpowiedź. Ale warto ją sprecyzować. Okazuje się, że nie zawsze przeszło 2 godziny. Czasem około tyle (1 h i 55 minut), a innym razem nieco dłużej. Skąd owe niewielkie różnice? To proste. Nie wszystkie loty odbywają się z „Okęcia” (dawna urzędowa nazwa Lotniska Chopina w Warszawie) i trwają 2 h i 5 minut. Najkrótszy jest ten z Krakowa i Wrocławia.

Samolot przelatujący na niskiej wysokości nad historycznym centrum Pizy we Włoszech
Samolot przelatujący na niskiej wysokości nad historycznym centrum Pizy we Włoszech, licencja: shutterstock/By Marco Taliani de Marchio

Jak dostać się z lotniska w Pizie do centrum miasta?

Przypuśćmy, że już wylądowałeś na międzynarodowym lotnisku PSA. Co dalej? Musisz dostać się do miasta. Nie zajmie Ci to wiele czasu. Historyczne centrum zlokalizowane jest raptem 2 km na północ, czyli bardzo blisko (jeszcze bliżej usytuowany jest dworzec kolejowy – Pisa Centrale). A zatem samoloty podchodzą do lądowania na pasie, na obrzeżach Pizy. Czy wynika z tego, że bez problemu, na spokojnie, skorzystasz z własnych nóg? Tak, pod warunkiem, że masz przy sobie mały, lekki bagaż i przyleciałeś samemu.

W innym przypadku (rodzina, dzieci, wiele bagaży, gorsza pogoda) dojście pieszo nie będzie zbyt przyjemne i nie potrwa zapewne 20 minut. Dlatego jest alternatywa w postaci skorzystania z automatycznej, naziemnej kolejki Pisa Mover (popularniejszej niż autobusy miejskie), kursującej w stronę dworca codziennie, od 6.00 rano do późnych godzin nocnych, co 5 lub 10 minut. Bilet w cenie 6,50 euro, do nabycia w samoobsługowym automacie tuż prze wejściu na stację owej kolejki (40 metrów od terminalu).

Znaki na dworcu kolejowym Pisa Centrale - centralnym dworcu w mieście Piza we Włoszech, wskazujące drogę do pociągów, lotniska i transferu.
Znaki na dworcu kolejowym Pisa Centrale – centralnym dworcu w mieście Piza we Włoszech, wskazujące drogę do pociągów, lotniska i transferu., licencja: shutterstock/By chrisdorney

Warto wiedzieć: Obok terminalu stoją też taksówki. Możesz nimi dojechać w kilka minut pod samą Krzywą Wieżę, ale pamiętaj, że zapłacisz między 10 a 15 euro, a w weekendy i święta jeszcze więcej.

Jaki klimat jest w Pizie?

Przy planowaniu każdej wycieczki, nawet do miast położonych w europejskich krajach, należy sprawdzać aktualną albo co najmniej roczną pogodę. Wystarczy przeczytać, jaki panuje klimat w danym miejscu (ale nie ten dotyczący odczuwalnego nastroju, tylko zespół zjawisk i procesów atmosferycznych, tak charakterystyczny dla konkretnego obszaru). Pod wpływem jakiego klimatu jest więc Piza? Typowo śródziemnomorskiego. Oznacza to, że lata są gorące (powyżej 30 stopni w lipcu i sierpniu) i suche. A zimy łagodne (najzimniejszy styczeń z 9°C w dzień i 3°C wcale nie wydaje się straszny), lecz wilgotne, wręcz deszczowe (tu „wygrywa” listopad ze średnią sumą opadów – 162 mm).

Kiedy najlepiej jechać do Pizy?

Zimą nie jest źle, co możesz przeczytać w osobnym artykule. Ale jednak w innych porach roku warunki pogodowe bardziej zachęcają do podróżowania w kierunku Toskanii. I nie, nie mówimy o sezonie letnim, a o wiośnie i wczesnej jesieni (wrzesień, początek października). Wówczas Piza jest mniej zatłoczona i niezwykle urocza. Temperatury powietrza są umiarkowane (od 18 w kwietniu do maks. 26 stopni Celsjusza we wrześniu). Przyroda rozkwita. Dni są w miarę długie. Atmosfera piękna. Ceny niższe. Nic, tylko zwiedzać i zwiedzać! Bo jest ciepło i „fajnie” (najlepszy przysłówek do określenia wiosennej i wrześniowej aury).

piazza dei miracoli miasto w pizie
Piazza dei miracoli, Plac Cudów w Pizie, licencja: shutterstock/By Animaflora PicsStock

Ile dni na zwiedzanie Pizy?

Sporo osób przybywa do tego miasta na kilka godzin. Piza, mimo że sławna, to dla nich tylko kolejny punkt na mapie podczas odkrywania całego regionu Toskanii. My jednak polecamy dwa, a najlepiej trzy dni. Taki czas pozwoli na zajrzenie do każdego zakątka, znajdującego się również poza centrum i Placem Cudów (tj. poza skupionymi obok siebie atrakcjami). Można sobie wtedy tak ułożyć plan dobowy, aby po wyspaniu się na wygodnym łóżku w jednym z hoteli (rekomendowanych w poniższym rozdziale lub w oddzielnym tekście poświęconym tylko najlepszych hotelom) ruszyć na miasto o kompaktowej zabudowie.

Po co? Aby tam za darmo ujrzeć też wnętrze małego, bogato zdobionego, kościoła Santa Maria della Spina, nazwanego tak od włoskiego słowa tłumaczonego na polski jako „cierń” (od 1333 r. przechowywano tu tę część korony Jezusa). Wzniesionego w roku 1230, w stylu gotyckim typowym dla Pizy (wielokolorowe pasma marmuru na fasadzie, malowany i drewniany sufit, smukłe wieżyczki oraz rzeźby wykonane przez pokolenie artystów o nazwisku Pisano).

A następnie spacerować po historycznym placu Piazza dei Cavalieri, gdzie jest architektoniczny klejnot Pizy – renesansowy, imponujący pałac z XVI wieku – Palazzo della Carovana. I zawędrować w mniej znane miejsce, by podziwiać nowoczesną sztukę street artu. Np. mural Tuttomondo, który w 1989 roku stworzył Amerykanin – Keith Haring. Znajdziesz ów barwny obraz w pobliżu dworca kolejowego, a konkretniej na tylnej ścianie kościoła Sant’Antonio Abate. Mural zajmuje powierzchnię 180 m2 i przedstawia barwne postacie – łącznie 30, połączone jak gigantyczne puzzle. Jest to symbol harmonii, pokoju i różnych, pozytywnych aspektów życia. O tym, co jeszcze robić (oprócz relaksu w Marina di Pisa i wizycie w np. ładnym miasteczku Lukka) i zobaczyć w trakcie trzydniowego pobytu w Pizie, dowiesz się w rozdziale pt. „Co ciekawego w Pizie” oraz w sekcji FAQ.

Gdzie spać w Pizie?

Piza to miasto, w którym z pewnością nie brakuje dość dobrze albo znakomicie ocenianych hoteli. Wszystkich obiektów oferujących noclegi i zapewniających różne opcje zakwaterowania jest prawie 1000 (986, jak podaje serwis Booking). Masz zatem w czym wybierać. Jedne są otwarte bliżej lotniska, inne w sąsiedztwie Krzywej Wieży. Rekomendowane parom, rodzinom. Serwujące pyszne śniadania, gwarantujące oczekiwane udogodnienia. I niedrogie! Za jedną noc w hotelu trzygwiazdkowym wydasz średnio tylko 326 zł (szczególnie w okresie przejściowym, poza głównym sezonem). A nawet w tym bardziej luksusowym nie stracisz wielu pieniędzy (koszt zaskakuje, wynosi dużo mniej niż 1000 zł).

Top 5 hoteli

Szczegółowo na temat najlepszych hoteli piszemy w „rankingu TOP 20”. Czym się kierowaliśmy przy dodawaniu na listę takich obiektów i dlaczego nie pojawiła się na niej żadna pięciogwiazdkowa nieruchomość? Odpowiedzi poznasz, przeglądając owo dłuższe zestawienie. Tutaj natomiast zaprosimy Cię w progi pięciu fantastycznych, cieszących się bardzo pozytywnymi opiniami, hoteli. Kolejność raczej przypadkowa. Oto one:

Villa Natalina B&B – zarezerwuj w tym miejscu

Adres: 70 Via Contessa Matilde, 56123 Piza, Włochy

Absolutnie wyjątkowy hotel, który według Bookinga ma przyznane trzy gwiazdki. Średnia ocen na poziomie 9,8 przy blisko 800 opiniach mówi wiele. Gospodarz zarządzający Villa Natalina B&B na pewno jest z tego powodu bardzo zadowolony. A czy ty będziesz, gdy przenocujesz właśnie tutaj? Owszem. Przekonasz się, że wszystkie udogodnienia faktycznie są takie, jak w opisie hotelu. Zjesz dobre włoskie śniadanie (np. jajecznicę!) w jadalni w formie bufetu (wliczone w cenę noclegu). Zakwaterujesz się w klimatyzowanym i ogrzewanym, porządnie utrzymanym, pokoju dwuosobowym, mając dostęp do prywatnej łazienki (z bidetem, darmowymi kosmetykami itd.). Skorzystasz rzecz jasna z lodówki, telewizora, szafy oraz bezpłatnego, świetnie działającego Wi-Fi (bezpłatnego). Wypoczniesz w salonie i ogrodzie, pijąc herbatę i kawę całą dobę (również w kawiarni). Szybko się zameldujesz i wymeldujesz. Przechowasz bagaż. Czego chcieć więcej? Lepszej lokalizacji? Oj nie, ten hotel jest przecież usytuowany w centrum, tuż obok najważniejszych zabytków i 5 km od lotniska.

Rinascimento Bed & Breakfast – zarezerwuj w tym miejscu

Adres: Piazza Donati 13, 56126 Piza, Włochy

Kolejny ekstra hotel, a właściwie bardzo stylowy pensjonat, mający jedną gwiazdkę więcej. Zapewniający doskonałe usługi i wygody (winda, klimatyzacja, dobrze wyposażony aneks kuchenny). W Rinascimento Bed & Breakfast zostaniesz najpierw miło powitany przez sympatycznych i pomocnych właścicieli (osobiście podpowiadających, co robić w Pizie i gdzie spróbować najlepszych obiadów). Mało tego, zauważysz, że personel jest bardzo profesjonalny i troskliwy, a także tolerancyjny wobec każdego gościa (pracownicy ukończyli specjalne szkolenie Travel Proud). A gdzie będziesz spał? W pokoju Superior/Deluxe albo apartamencie Junior Suite. Czystym. Dla maksymalnie trzech niepalących gości (niektóre z pokoi mają aneks kuchenny, we wszystkich jest za to minibar i prywatna łazienka z prysznicem i dużym lustrem, oraz zestaw do parzenia kawy). Można tu dostawić łóżeczko niemowlęce na życzenie, a za dodatkową opłatą oddać ubrania do prasowania i skosztować szampana lub wina (ewentualne plamy na bluzce można zmyć w pralni).

Przyjedziesz pod sam hotel z lotniska w 10 minut. Z dworca kolejowego przybędziesz w jeszcze krótszym czasie (to odległość wynosząca tylko 1 km). Bo pensjonat mieści się na starówce, 700 metrów od Krzywej Wieży. Jest niezwykle stylowy (podłogi z terakoty, przepiękne sufity). Ale poza wyglądem, zaletą są też sycące, różnorodne śniadania (kontynentalne, włoskie, amerykańskie, angielsko-irlandzkie, a nawet wegetariańskie, wegańskie i bezglutenowe).

Prato dei Miracoli Residenza d’Epoca – zarezerwuj w tym miejscu

Adres: Piazza del Duomo, 5, 56126 Piza, Włochy

Rodzinny, ale też w sam raz dla jednego gościa. Widoki z okien i balkonów (albo tarasu) są tu po prostu niesamowite (jak na pocztówkach). Wszak hotel ten o jakże długiej, ale wartej zapamiętania nazwie, znajduje się parę kroków od Placu Cudów, w bijącym sercu Pizy. Pokoje są dość przestronne, ogrzewane i klimatyzowane, wyremontowane, nowoczesne, dźwiękoszczelne. Jeśli pragniesz spełnić marzenia i budzić się rano, spoglądając na Krzywą Wieżą, to musisz się tutaj zatrzymać. W Prato dei Miracoli Residenza d’Epoca – jak uważa 1500 gości – jest cudownie (nie tylko w ogrodzie). Nie brakuje podstawowych przyborów i sprzętów (lodówka, szeroki telewizor, biurko, bidet itd.). Są też oferowane usługi, takie jak: płatny transfer lotniskowy (mimo że lotnisko jest niedaleko), parkowanie rowerów, przechowywanie bagaży i możliwość ich pozostawienia po wymeldowaniu. Obsługa jest wychwalana za codzienne sprzątanie, różne wskazówki co do zwiedzania miasta itd. Jedynie wadą jest brak śniadań (ale te są podawane w pobliskiej kawiarni).

B&B Di Camilla – zarezerwuj w tym miejscu

Adres: Via S.Francesco 45, 56127 Piza, Włochy

Pokoje dwu-, trzy- i czteroosobowe. Przytulnie urządzone. Idealne dla rodzin. Takimi dysponuje bezpieczny i monitorowany hotel B&B Di Camilla. W każdym wyśpisz się za wszystkie czasy, bo łóżka są bardzo, ale to bardzo wygodne. Ale czy tylko dlatego jest to obiekt gwarantujący stuprocentowy komfort? Nie. Są też inne plusy. Mowa np. o prywatnych łazienkach, w których jest: wanna albo prysznic, suszarka do włosów, zestaw kosmetyków (całkiem bezpłatny), miękkie kapcie i ręczniki. Pobyt tu będzie przyjemny, ponieważ – jak każdy hotel – tak i ten ma ogród (umeblowany). Działa też bar z drinkami, ale można również zrelaksować się w przestronniejszym salonie i na tarasie (aby pooddychać świeżym powietrzem). Sporym atutem jest prywatny parking, usługa sprzątania i jedzenie (przekąski) dla dzieci.

B&B 7 Rooms – zarezerwuj w tym miejscu

Adres: Via Santa Maria, 83, 56126 Piza, Włochy

Piąty hotel. Znakomity. Taki, w którym nocowało już tysiące zachwyconych turystów (także z Polski). B&B 7 Rooms to synonim wysokiego standardu. Zabukujesz tu np. klasyczny pokój czteroosobowy. Będziesz mieszkał chwilowo przy głównej, centralnej ulicy. Wszystko będziesz miał w zasięgu spaceru i wzroku (600 metrów do katedry, 4 minuty pieszo do wieży). Pochwalisz personel za to, jak podchodzi do swojej pracy. A także klaśniesz w dłonie, kiedy sprawdzisz, że darmowy Internet bezprzewodowy ma zadowalającą prędkość (prawie 90 Mb/s), zapewne więc będziesz z niego korzystać częściej niż z telewizora czy suszarki do włosów w łazience (jeśli jesteś mężczyzną). Rozmawiając z innymi gośćmi we wspólnej części wypoczynkowej lub na tarasie, pomasujesz się po brzuchu, stwierdzając, że poranne śniadanie kontynentalne smakowało wybornie.

Gdzie zjeść w Pizie?

Wbrew nazwie, Piza to nie miasto, w którym największym przysmakiem jest włoska pizza. Mieszkańcy częściej zajadają się innym cienkim plackiem – tradycyjną ceciną. To ciasto powstałe z mąki z ciecierzycy, z domieszką oliwy, wody i szczyptą soli. Więcej o regionalnej kuchni (m.in. o słodkim cieście Torta co’ bischeri) i produktach Pizy (serach pecorino, wędlinach prosciutto itp.) przeczytasz, zaglądając tutaj (po kliknięciu otworzy się artykuł, dzięki któremu „zaspokoisz głód”). W tym natomiast przewodniku podpowiemy Ci, w których restauracjach klienci są najedzeni, mówiąc „niebo w gębie”.

Przytulna ulica w Pizie, Toskania, Włochy. Architektura i zabytki Pizy.
Przytulna ulica w Pizie, Toskania, Włochy. Architektura i zabytki i restauracja Pizy., licencja: shutterstock/By Catarina Belova

Top 5 restauracji

W hotelach nakarmią Cię śniadaniami. To jednak za mało, abyś miał siłę do poznawania Pizy. Dlatego usiądź za stołem (taniej będzie w lokalach dalej od Krzywej Wieży) i weź do ręki menu, aby spożyć bardziej syte toskańskie posiłki oraz przysmaki. Gdzie? W tych pięciu restauracjach i barach:

  • I Porci Comodi (adres: Piazza Torricelli 6 Piazza Dante 8, 56126, Pisa Italy) – uwielbiany zarówno przez mieszkańców, jak i turystów niewielki, przyjazny bar kanapkowy (z kilkoma tysiącami świetnych opinii). Miejsce zatłoczone, ale warte odwiedzin ze względu na obfite porcje panini oraz wędlin i serów podawanych na specjalnych deskach (taglieri), w cenie 10 euro;
  • L’Ostellino (adres: Piazza Felice Cavallotti 1, 56126, Pisa Italy) – kolejny lokal dla miłośników włoskich kanapek (szczególnie z mięsem z dzika) popijanych pysznym winem. To taki street food z prawdziwego zdarzenia, lecz blisko Krzywej Wieży;
  • La Taverna di Pulcinella (adres: Via Garofani 10, 56125, Pisa Italy) – tu zjesz najlepszą, chrupiącą i delikatną pizzę w mieście (także na wynos, wegańską, z truflami, wybór jest szeroki, cena do kilkunastu euro). Tak informuje portal Tripadvisor. Inną polecaną pizzerią jest np. Pizzeria Le Mura da Nonna Teta;
  • Il Ristoro della Pe’ (adres: Via Giosue’ Carducci N 73, 56127, Pisa, Italia) – mała restauracja z szybką obsługą. Autentyczna. Przystępna cenowo (średnio 15 euro). Krojona wołowina, makarony (m.in. z cukinią i szafranem), typowa włoska carbonara, kluski gnocchi – to specjały, który musisz tutaj zamówić;
  • Osteria dei Cavalieri (adres: Via San Frediano 16, 56126, Pisa, Italia) – Rycerska Tawerna. Klimatyczna. Turyści z chęcią wybierają tu różne zestawy dań mięsnych, rybnych i warzywnych oraz przystawki. Carpaccio z gotowanej ośmiornicy, makaron z królikiem, flaki po pizańsku… Można by jeszcze wymieniać takie i inne charakterystyczne potrawy, które znajdują się w menu.

Warto wiedzieć: Piza to miasto, w którym podobnych, mniej lub bardziej znanych, restauracji i lokali gastronomicznych jest jeszcze kilkanaście, a nawet znacznie więcej. Na przykład na wyróżnienie zasługują również: Primo – Pasta & Street Food, historyczna trattoria Il Campano, Ristoro Pisano i rodzinna Ristorante Galileo, gdzie od pokoleń przyrządza się dania na podstawie tradycyjnych przepisów.

Jak poruszać się po Pizie?

Zgodnie z tym, co piszemy w odrębnym tekście, Piza jest miastem, gdzie dobrze funkcjonuje transport publiczny. Chodzi o miejskie autobusy przewoźnika Autolinee Toscane. Dzięki nim zwiedzanie będzie naprawdę komfortowe.

Pieszo czy autobusami?

Wcześniej w przewodniku przy okazji odpowiedzi na pytanie, ile dni spędzić w Pizie, zamieściliśmy informację o kompaktowej zabudowie. Czy w związku z tym konieczne jest poruszanie się busami? A może lepiej polegać na swoich stopach?

Kiedy jesteś w centrum, gdzie zabytkowe budowle stoją blisko siebie, to tak. Spacer będzie odpowiednim rozwiązaniem. Jeżeli Twoja kondycja i wiek pozwalają, to spokojnie dotrzesz tak z dworca pod samą Krzywą Wieżę (w czasie 20 minut, urokliwymi uliczkami, mostem i wzdłuż rzeki Arno). Ale, gdy na dworze jest gorąco, a nogi już nie młode, to kup jednorazowy bilet za 1,60 euro lub całodobowy za 7 euro. Nie u kierowcy, bo jest drożej. Zdobądź go w kioskach, w aplikacji at-bus lub za pomocą płatności zbliżeniowej Tip-Tap, i wsiadaj do autobusu. Dojedziesz nim wszędzie.

Czy warto wypożyczyć auto w Pizie?

Tak, ale tylko jeśli pragniesz swobodnie odkrywać uroki całej Toskanii. I docierać do różnych, małych, średniowiecznych miasteczek i winnic. Mały samochód klasy ekonomicznej wówczas będzie najbardziej odpowiedni, bo dzienny, najtańszy koszt wypożyczenia to 15 euro lub mniej (lecz trzeba doliczyć jeszcze kwotę za full ubezpieczenie).

Gdzie zaparkować w Pizie?

Po co się stresować jako kierowca, skoro możesz być pasażerem autobusu. Ale okej, powiedzmy, że jednak Twoje wakacje trwają tydzień, podróżujesz po całym regionie i przybyłeś na trochę do opisywanego przez nas miasta. Piza ma parkingi, ale znalezienie wolnego miejsca bywa dość trudnym zadaniem.

Typowa ulica na starym mieście w Pizie, Włochy
Typowa ulica na starym mieście w Pizie, Włochy, licencja: shutterstock/By ariadna de raadt

Praktyczna porada: Bezpłatne miejsca oznaczone są białym liniami, a żółte to obszary dla mieszkańców. Nie szukaj jednak parkingu tuż przy centrum, a nieco dalej od ZTL (Strefy Ograniczonego Ruchu – uważaj, aby nie wjechać do niej, bo grozi za to wysoki mandat!) i murów starego miasta. I niekoniecznie darmowego (jak Parcheggio Via Pietrasantina), a płatnego, bo jest bardziej bezpieczny – ogrodzony albo podziemny (np. Pisa Tower Parking, 2 euro za godzinę lub Saba Vittorio Emanuele II, około 3 euro).

Co ciekawego w Pizie?

„Krzywa Wieża!”. Tak, ta budowla to wizytówka tego miasta od dawien dawna. A czy na pewno najciekawsza i poza nią nie ma już nic godnego uwagi? Otóż Piza ma jeszcze „ukryte asy w rycerskim rękawie (zbroi)”. Miejsca niezwykle klimatyczne, gdzie czas się zatrzymał. Przechadzając się po Pizie, a szczególnie po starym mieście, znajdziesz się np. na Borgo Stretto, czyli na malowniczej uliczce z licznymi arkadami, pod którymi skryjesz się przed słońcem i deszczem. „Pamiętającej” średniowieczny gwar. Dziś przy niej otwarto też ekskluzywne sklepy, co daje wyraźny kontrast między tym, co stare i nowe.

Wędrując dalej, prawym brzegiem Arno, dotrzesz za chwilę do Piazza dei Cavalieri. To Plac Rycerzy, kiedyś, setki lat temu, centrum nie tyle historyczne, a bardziej polityczne. Tutaj mieściła się siedziba, założonego w XVI wieku Zakonu Rycerzy św. Stefana. Obecnie w owym, powstałym renesansową techniką sgraffito, pałacu (Palazzo della Carovana) znajduje się prestiżowa uczelnia o nazwie Scuola Normale Superiore.

Piza „zaprosi Cię” również na jej mury obronne. Mają one długość 3 kilometry i wznoszą się na wysokość 11 metrów. Dzięki takim wymiarom i grubości około 2 m, od XII wieku ochraniały miasto. Wejdziesz na nie jedną z czterech bram. Na trasie spacerowej (Camminamento delle Mura di Pisa) każdy, w tym Ty, może podziwiać panoramę całego miasta. Widoki są niezapomniane! Jest też słynny, zbudowany z jasnego marmuru z Werony i betonu, 89-metrowy Most Środkowy – Ponte di Mezzo (o charakterystycznym 12,5-metrowym łuku). Na nim od połowy XX wieku, tj. od 1950 roku (wcześniej były tu mosty o innej konstrukcji, ale uległy zniszczeniu), spotykają się studenci. I właśnie tu wznowiono organizowany co roku historyczny, barwny festyn Gioco del Ponte. Most ten łączy północny brzeg rzeki z południowym, a precyzując Piazza Garibaldi z Piazza XX Settembre.

Wspaniały kompleks katedralny

Udajmy się jednak tam, gdzie Piza „dumnie wypina pierś”. A więc na Piazza dei Miracoli albo Campo dei Miracoli. Na Plac Cudów, zwany też Polem Cudów (tak określił go włoski pisarz Gabriele D’Annunzio), choć oficjalnie mówi się po włosku – Piazza del Duomo.

widok na publiczny Plac Cudów w Pizie z Baptysterium św. Jana, jednym z najsłynniejszych zabytków Włoch
widok na publiczny Plac Cudów w Pizie z Baptysterium św. Jana, jednym z najsłynniejszych zabytków Włoch, licencja: shutterstock/By Vivida Photo PC

Zaiste ów obszar miasta jest jedyny w swoim rodzaju. Wpisany na listę UNESCO w 1987, określany słusznie jednym z najpiękniejszych i najważniejszych kompleksów (czy też zespołów) światowej architektury średniowiecznej. Oprócz „bohaterki”, którą znają wszyscy – Krzywej Wieży, będziesz mieć zaszczyt „dotknąć”:

  • murów Katedry – to świątynia pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. „Serce” placu. Arcydzieło sztuki romańskiej i stylu renesansowego, pizańskiego. Katedra ta, budowana od 1064 lub 1063 roku pod czujnym okiem architekta Buscheto, „hipnotyzuje” białym marmurem i szarymi pasami. W środki ujrzysz m.in. złocony kasetonowy sufit z herbem Medyceuszy oraz wybitne dzieło gotyckie, czyli rzeźbioną przez Giovanniego Pisano, sześcioboczną Ambonę z początku XIV wieku, która przedstawia sceny i postacie biblijne;
  • Baptysterium – cylindryczny budynek romańsko-gotycki na planie koła, w którym chrzczono wiernych (stawiany powoli od XII do XIV wieku). Zaskakujący doskonałą wręcz akustyką (zaśpiewaj wewnątrz, a echo odpowie Ci wiele razy) oraz tym, że jest największy w całych Włoszech (55 m wysokości, 35 m szerokości i 107 m obwodu). Wstęp indywidualny – 7 euro.
  • nagrobków (nawet rzymskich) na Cmentarzu Camposanto – miejsce pochówku możnych mieszkańców (od 1278 roku). Rozległe, otoczone krużgankami (z sarkofagami i freskami, np. „Trumfem Śmierci”). O kształcie prostokąta. Jak głosi legenda, ziemia, w której spoczywają tu ludzkie szczątki, pochodzi z… Golgoty. Została tu wysypana przez  arcybiskupa Pizy Ubaldo de’ Lanfranchiego, który przywiózł ją z jednej z krucjat (transportował statkami). Stąd jest to „święte pole”. Wstęp – 5 euro.

Warto wiedzieć: Do Katedry wejdziesz bez żadnej opłaty. Mimo to musisz zaopatrzyć się w darmowy bilet, pobrany z kasy, obowiązujący na daną godzinę. Są limity i ograniczanie związane ze zwiedzaniem. Jeśli jednak masz już pojedynczy bilet płatny do Krzywej Wieży albo łączony do wszystkich budowli (za 27 euro), to niepotrzebny będzie ten dodatkowy i osobny, o którym wspomnieliśmy.

Najciekawsze muzea

Jeżeli wciąż Ci mało fascynujących skarbów, jakimi może poszczycić się Piza, to zachęcamy, abyś odwiedził też muzea. A jest ich kilka. To:

  • Museo dell’Opera del Duomo (adres: Piazza del Duomo, 56126 Piza) – tu, czyli naprzeciwko wschodniej części katedry i wieży, znajdziesz resztę eksponatów, tj. rzeźb stworzonych ręką Giovanniego Pisano oraz różne zbiory sztuki z najważniejszej świątyni w Pizie i baptysterium, przeniesione dla lepszej ochrony. Wejście za 7 euro. Na drugim piętrze jest taras widokowy;
  • Museo delle Sinopie (adres: Piazza del Duomo 23, 56126 Piza) – tu natomiast odkryjesz unikalne, wstępne freski, tzw. „sinopie”. Są to „przygotowawcze” szkice, „podmalówki” z czerwonego pigmentu, odsłonięte pod tynkiem muru/ściany cmentarza w 1944 roku (tuż po bombardowaniu). To największa kolekcja takich średniowiecznych rysunków na świecie. Bilet – podobna cena, czyli 7 euro;
  • Museo delle Navi Antiche (adres: Lungarno Ranieri Simonelli 14, Piza) – to Muzeum Starożytnych Statków, w którym, płacąc 10 euro, można oglądać kilka wraków rzymskich jednostek pływających (handlowych itd., z dobrze zachowanymi kadłubami) oraz artefakty morskie;
  • Museo Nazionale di San Matteo (adres: Piazza S. Matteo In Soarta, 1, 56126 Piza) – Muzeum Narodowe św. Mateusza, mieszczące się w starym klasztorze benedyktynów. Wisi tu wiele malowanych na drewnie obrazów i stoi sporo rzeźb mistrzów pizańskich. A także dostępna jest ceramika średniowieczna i rękopisy, oraz największa kolekcja krzyży z całej Toskanii;
  • Palazzo Blu (adres: Lungarno Gambacorti 9, 56121 Piza) – widoczny z daleka z powodu niebieskiego koloru, zabytkowy budynek. Dawna własność jednej z najważniejszych rodzin szlacheckich (Dell’Agnellos). A dzisiaj muzeum i kulturalne centrum, jakże renomowane, znane z tego, że organizuje czasowe wystawy sławnych artystów. Ludzie pasjonujący się numizmatyką zobaczą tu monety i medale dokumentujące historię regionu od średniowiecza po czasy nowożytne.

Stary i magiczny ogród botaniczny

Zaczarowany. Piękny. Takimi przymiotnikami nazywa go wielu turystów. Orto e Museo Botanico di Pisa to pierwszy, czyli najstarszy uniwersytecki ogród botaniczny. Nie tylko we Włoszech. Nigdzie indziej w Europie nie ma podobnego. Wszak rosną tu na tarasach i w szklarniach… magnolia i afrykańskie sukulenty. A ponadto rośliny lecznicze i 3000 innych gatunków, też egzotycznych. Istna mieszanka flory na 3 hektarach.

Ogród ten, 500 metrów od Krzywej Wieży, założył w 1543 (lub 1544) Luca Ghini – toskański botanik i lekarz. Nie zrobiłby tego, gdyby nie fundator – Kosma I Medyceusz, książę Florencji i Toskanii. Aby wkroczyć na teren ogrodu i odpocząć przy jednej z cichych, zacienionych alejek, należy uiścić opłatę wynoszącą 4 euro (pozwalającą na wizytę w muzeum poświęconym znanym botanikom). Chyba że przybędzie się tu w pierwszą niedzielę danego miesiąca, wtedy wstęp jest darmowy.

Bulwary nad rzeką Arno

Przed opuszczeniem Pizy, warto chociaż raz przespacerować się promenadami, blisko rzeki Arno (po jednej i drugiej stronie). I tym samym odkrywać kolejne urokliwe miejsca i zakątki. A nie tylko niektóre obiekty, które wyżej opisaliśmy. Nabrzeża/bulwary (zwane przez Włochów słowem Lungarni) również przeniosą Cię w czasie. Ujrzysz tu liczne zabytkowe kamienice (ale też Palazzo Gambacorti, dawny pałac arystokratyczny w stylu gotyckim) i mosty, nie narzekając na tłumy (jak np. te zgromadzone wokół Krzywej Wieży). Przybądź tutaj rano. A najlepiej wieczorem, i to nie sam, a z jakąś ważną dla Ciebie osobą – o tej porze, dzięki światłom latarni ulicznych odbijającym się w tafli wody, Piza zamienia się w miasto zakochanych. Na pewno poczujesz bardzo cudną, romantyczną atmosferę!

Piza, Włochy panorama nad rzeką Arno o zmierzchu.
Piza, Włochy panorama nad rzeką Arno o zmierzchu., licencja: shutterstock/By Sean Pavone

Krzywa Wieża – najważniejsze informacje i ciekawostki

Jednak z polskich poetek tak o obrazowo o niej pisała:

Biała wieża, wesoła i pochyła,
pochylona nad miastem jak gdyby,
chciała mu coś szepnąć do ucha,
coś o tym, że świat jest niby...

Niby to prawda, niby to sen,
niby to miasto, niby to cień,
niby to wieża, niby to kwiat,
który się chwieje, gdy wieje wiatr.

Faktycznie, gdy spojrzymy na Krzywą Wieżę, jawi się ona jak literacka postać, a nie dzwonnica. Jakby żyła i czuła. Zachęcała do refleksji. Czarowała… Nadszedł zatem moment w naszym tekście, aby przyjrzeć się jej z bliska. To jednak budowla, dzięki której Piza odwiedzana jest przez miliony turystów.

Krzywa Wieża w Pizie we Włoszech
Krzywa Wieża w Pizie we Włoszech, licencja: shutterstock/By davv67

Dlaczego wieża w Pizie jest krzywa?

Jest 56-metrową staruszką o cylindrycznym korpusie, z białego marmuru i z ośmioma kondygnacjami. Ważącą 14 tysięcy ton. Mającą ponad 800, a nawet 850 lat. No to się krzywi. Wiadomo. Taki wiek i masa… Ale nie. W przypadku tej wieży przyczyną jest coś innego niż bardzo stara i potężna konstrukcja. Budowa odbywała się w trzech etapach i trwał aż… około 200 lat! Zaczęła się w 1173 bądź, jak mówią niektóre źródła, 1174 roku. I już w początkowych fazach (postawieniu kilku pięter) nastąpiło to, czego nie przewidzieli architekt Bonanno Pisano i jego pomocnik Guglielmo. A powinni, bo przecież fundamenty dzwonnicy były zbyt płytkie (3 metry), a podłoże zbyt miękkie (piaszczysto-gliniaste), a co za tym idzie niestabilne (osiadający grunt).

Krzywa Wieża w Pizie w zbliżeniu. Szczegółowy obraz włoskiego cudu architektury. Plac Cudów, symbol Włoch, cud świata.
Krzywa Wieża w Pizie w zbliżeniu. Szczegółowy obraz włoskiego cudu architektury. Plac Cudów, symbol Włoch, cud świata., licencja: shutterstock/By Vladislav Havrilov

Mimo to jakimś boskim cudem (a raczej sposobem, odpowiednim korygowaniem przechyłu), po upłynięciu stu lat (przerwa spowodowana wojnami), kontynuowano budowę (czym zajął się Giovanni di Simone). I – o dziwo – nie nastąpiło żadne zawalenie. Po prostu jedne piętra/poziomy dodawano tak, aby były wyższe. Finalnie zawieszono siedem, obecnie rzadziej używanych (głównie podczas ważnych uroczystości kościelnych i za pomocą specjalnych wewnętrznych młoteczków sterowanych elektronicznie), z obawy, że drgania w trakcie rozkołysania ręcznego/mechanicznego mogłyby zaszkodzić stabilności konstrukcji dzwonów (najcięższy to Assunta, 3,5 tony). Ciekawostką jest to, że każdy z nich odpowiada jednej nutce w muzycznej skali (gamie) i ma nazwę pochodzącą od rożnych świętych, fundatorów i wydarzeń opisanych w Biblii.

Czy wieża w Pizie ciągle się przechyla?

Torre pendente di Pisa (wł. nazwa) już się całkiem nie wyprostuje. Odchylona jest od pionu prawie 450 cm (4,5 metra). Lecz nie przewróci się, o co zadbali współcześni inżynierowie na przełomie XX i XXI wieku. Nie będziemy tu dokładnie wyjaśniać, na czym polegały ich szczegółowe, szeroko zakrojone, prace konserwatorskie, ale możemy zapewnić, że dzięki nim (a przede wszystkim pewnemu… Polakowi, o czym opowiemy krótko w sekcji bonusowej przewodnika) wieża przestała „kłaniać się coraz niżej”. Ba! Nawet lekko się „podniosła”, o około 4 cm przez ostatnie dwie dekady (tempo przechyłu rocznego spadło – wynosi 0,5 mm). Stan uległ poprawie, możemy się rozejść…

Czy można wejść na wieżę w Pizie?

Nie! To znaczy jeszcze nie wyjeżdżajmy z Pizy. Nie oddalajmy się od Krzywej Wieży. Trzeba na nią wejść. Śmiało, bez strachu, bo jest pod nadzorem technicznym, zabezpieczona na kolejne 300 lat! Galileusz się na nią wspiął, aby zrzucać z niej niewielkie przedmioty (tak w ramach badań nad swobodnym spadkiem ciał). Ty tego nie rób. Tylko podziwiaj widoki.

Piazza dei Miracoli, Wieża w Pizie, Krzywa Wieża, Battistero di San Giovanni, Cattedrale di Pisa, Torre di Pisa.
Piazza dei Miracoli, Wieża w Pizie, Krzywa Wieża, Battistero di San Giovanni, Cattedrale di Pisa, Torre di Pisa., licencja: shutterstock/By emreozdil

Ile kosztuje bilet wstępu na Krzywą Wieżę w Pizie?

Oczywiście zanim wejdziesz na ową, wolnostojącą kampanilę (inna nazwa dzwonnicy), najpierw kup bilet w podstawowej cenie 20 albo 25 euro. Nabędziesz go w kasie na Placu Cudów (30 minut przed 9.00, czyli przed pierwszą godziną otwarcia). Ale my, aby uniknąć kolejek (liczba osób ograniczona, 30/40 na konkretną godzinę, przebywanie 35 minut), zalecamy dużo wcześniejsze kupno online na tej oficjalnej stronie instytucji Opera della Primaziale Pisana lub ewentualnie tutaj.

Czy wspinaczka na Krzywą Wieżę w Pizie jest bezpieczna?

Tak, lecz bądźmy ostrożni. Czeka nas bowiem powolne pokonywanie 251 (lub około 300, jeśli nie pomylono się w liczeniu), krętych, nie tak samo równych, schodów w wąskim, spiralnym wnętrzu. Windy brak, tylko w taki sposób dostaniemy się na widokowy, zabezpieczony na szczęście solidnymi, metalowymi barierkami i siatkami, taras (dawniej takich balustrad nie było!). Jest tu dość ślisko (szczególnie na stopniach), załóżmy więc wygodne i mające dobrą przyczepność obuwie.

Zwiedzanie miasta Piza, Włochy
Zwiedzanie miasta Piza, Włochy, schody na wieżę, licencja: shutterstock/By Matthias Spartz

Uwaga! Jeżeli turysta ma mniej niż 8 lat, nie może tam wejść (jest zakaz, który dotyczy też wnoszenia toreb, plecaków; zostawia się je – torby, nie dzieci – w darmowej przechowalni). Starsze dziecko, do 18 roku życia tylko z opiekunem. Reszta – o ile nie cierpi na lęk wysokości i problemy z sercem, nie odczuje zawrotów głowy, choć pewną dezorientację już tak.

Czy warto wejść na Krzywą Wieżę?

Każdy, kto się wspiął się na ową wieżę, odpowie: tak! Bo to niesamowite przeżycie. Emocjonalne, niepowtarzalne doświadczenie spowodowane nachyleniem budowli. A jaki widok placu z góry! 20 euro to nie jest mało, ale warto tyle stracić, tym bardziej że po zejściu na ziemię, można udać się też w tej cenie do katedry.

Czy w Pizie jest drogo?

Zgodnie z tym, co napisaliśmy (cenowe wstawki w tekście na temat atrakcji, hoteli, restauracji), Piza nie jest bardzo droga dla turystów. Opłaty za wstęp do zabytkowych budowli, obiady, noclegi są umiarkowane, ale w porównaniu do innych jakże popularnych włoskich destynacji (np. Wenecji i Florencji). I z podkreśleniem, że nie będziesz tylko przebywał w pobliżu Placu Cudów.

Czy turyści w Pizie mają się czego obawiać?

Raczej nie, ale i tak odwiedzający Pizę powinni zachować ogólną ostrożność. Gdzie konkretnie? W historycznym centrum (sam plac) i blisko dworca kolejowego. Tam może bowiem kręcić się jakiś kieszonkowiec, który wchodzi w tłum ludzi i wypatruje potencjalnej „ofiary” (tj. jej torebki, smartfona itd.). Lecz poważniejsze kradzieże nie zdarzają się zbyt często, choć zaleca się ukryć zawartość bagażu w aucie pozostawionym na niestrzeżonym, darmowym parkingu. Kluczowe jest też to, aby nikt sam nie decydował się na długie, samotne spacery w słabiej oświetlonych częściach miasta (dzielnice wschodnie).

Czy Piza jest ładna?

Dante Alighieri, autor słynnej „Boskiej Komedii” nie lubił Pizy. Lecz nie z powodów estetycznych, wszak Piza i brzydota to różne słowa. Nie przepadał za tym miastem ze względów osobisto-politycznych, uznając go za „zepsute”. Ty na pewno go tak nie nazwiesz. Ale czy stwierdzisz jednoznacznie, z pełną świadomością wypowiadanego zdania, że Piza olśniewa dziś swoim pięknem. Cóż, to już kwestia subiektywnego postrzegania walorów danego miejsca. Każdemu podoba się co innego. Gdyby spojrzeć na to włoskie, płasko położone, miasto z lotu ptaka, nawet na zdjęciu, to okaże się, że jego obrzeża trochę „odstają” od zadbanego Piazza dei Miracoli, starówki i domów przy rzece. Są takie… bardziej „zwyczajne” w zabudowie, biorąc pod uwagę wszystkie, zarówno te starsze kamienice, jak i nowocześniejsze obiekty. Ale wciąż, także w mniej znanych zaułkach miasta jest historycznie, klimatycznie, wciąż urodziwie (choć nie tak jak we Florencji).

Krzywa Wieża w Pizie, Włochy - Widok z lotu ptaka na Krzywą Wieżę w Pizie i Piazza del Duomo
Krzywa Wieża w Pizie, Włochy – Widok z lotu ptaka na Krzywą Wieżę w Pizie i Piazza del Duomo, licencja: shutterstock/By Viagens e Caminhos

Czy Piza jest dobrym miastem do życia?

Na podsumowanie naszego przewodnika, warto by zadać to pytanie w powyższym nagłówku. Jak nie nie odpowiemy? Hmm… Krótki wypad do Pizy to świetny pomysł (co już wiesz z lektury całej treści). Czy jednak zamieszkanie w niej na stałe również okaże się strzałem w dziesiątkę? Ceny są przystępne i łatwo się poruszać – autobusem i pieszo (o czym pisaliśmy), połączenie kolejowe z innymi miastami też na plus. Pracę można znaleźć głównie w sektorze gastronomicznych albo w branży turystycznej (hotele), najczęściej w sezonie (info dla studentów chcących uczyć się na prawie 700-letnim Uniwersytecie).

Średnie zarobki brutto wynoszą ponad 2000 euro. Zakup mieszkania – 3100 euro za 1 metr kwadratowy w centrum, przeciętnie 2100 poza nim. Wynajem mniejszego apartament – od 500 euro (według internetowego serwisu Hikersbay). Koszt życia na miesiąc (full opłaty, wyżywienie, transport itd., itp.) – do 2000 euro, ale oszczędnie do 1000. Trzeba jednak znać dobrze język włoski, przynajmniej w stopniu podstawowym. Należy też przyzwyczaić się do tego, że spokój jest zakłócany, gdy zaczyna się okres turystyczny.

Skuszony na przeprowadzkę lub niezapomnianą wizytę? No to kierunek Piza!

Piza – FAQ

Witaj w dodatkowej, końcowej części przewodnika, gdzie odpowiemy jeszcze na ciekawe pytania związane z Pizą.

Ile kosztuje wycieczka do Pizy?

Jest artykuł blogowy, w którym są podane (rozłożone) wszystkie koszty dotyczące przyjazdu do tego miasta. Znajduje się on na osobnej podstronie tutaj. Jednak i tak, odpowiadając na to pytanie, „rzucimy pewnymi kwotami”. Decydując się na zorganizowaną, ale jednodniową, objazdową wycieczkę, zapłacisz do 250 do 400 zł (od 58 do 93,4 euro). Wyjazd na własną rękę na dwa dni = 1000 zł z groszami.

Dlaczego Piza jest tak sławna?

Krzywa Wieża. To właśnie ta budowla rozsławiła Pizę na całym świecie. Co nie znaczy, że inne (zgromadzone na jednym zielonym terenie), w tym katedra, nie zaliczają się do arcydzieł architektury. Ale w dawnych wiekach Pisa również była dobrze znana ówczesnym żyjącym ludziom, zwłaszcza handlarzom i żeglarzom. Np. w średniowieczu była jedną z czterech wielkich Republik Morskich.

Dlaczego Piza jest fajna?

Bo ciekawa i długa historia, ikoniczno-symboliczne budowle (unikalna architektura) i włoska, jakże inna od polskiej, toskańska atmosfera „spotykają” się ze sobą, tworząc harmonijną całość. Ponadto Piza jest idealną bazą wypadową do odwiedzania kolejnych miast i miasteczek w tym włoskim regionie. Jest trochę jak ribollita – tradycyjna gęsta zupa, która jeszcze lepiej smakuje następnego dnia po ponownym ugotowaniu. Zaspokaja głód wiedzy na temat zabytków.

Co robić w Pizie?

Zwiedzać i oglądać z bliska, to, z czego najbardziej słynie. Wyciszać się np. w katedrze i relaksować w ogrodzie botanicznym. Jeść smaczne dania lokalnej kuchni w polecanych przez nas restauracjach. Odpoczywać w znakomitych hotelach.

Co zwiedzić w Pizie w 3 dni?

Wszystko, co znajduje się na Placu Cudów. Ale poza tą północno-zachodnią częścią historycznego centrum, także nadbrzeża rzeki Arno. W trzecim dniu warto udać się gdzieś dalej, np. do miasteczka Lukka (pociągiem w 25 minut ze stacji Pisa Centrale), znanego ze swoich renesansowych murów albo przeznaczyć wiele godzin na plażowanie w Marina di Pisa.

Jak daleko jest z Pizy nad morze?

12, no może 13 km, czyli naprawdę w niewielkiej odległości. Taka bliskość morza sprawia, że w Pizie chętnie zatrzymują się miłośnicy wodnych kąpieli i wylegiwania się na piasku.

Czy w Pizie jest plaża?

Jest rzeka. Plaży nie ma. Jednak mamy dobrą wiadomość. Morskie wybrzeże, co już napisaliśmy wyżej, położone jest raptem 13 km na zachód. Tam właśnie gmina Piza udostępnia, piaszczysto-kamieniste plaże, osłonięte od fal dużymi głazami. Głównie w kurorcie Marina di Pisa, do którego łatwo i szybko można dojechać autobusem. Inne tego typu tereny turystyczne w tej okolicy to chociażby: Tirrenia oraz Marina di Vecchiano (a tam naturalna plaża z wydmami i śródziemnomorską roślinnością).

Pejzaż morski wybrzeża Toskanii w Marina di Pisa, Piza, Włochy
Pejzaż morski wybrzeża Toskanii w Marina di Pisa, Piza, Włochy, licencja: shutterstock/By Simona Bottone

Kto uratował Krzywą Wieżę w Pizie?

Już o tym wspominaliśmy. To doświadczeni inżynierowie, najlepsi eksperci w dziedzinie geotechniki, powstrzymali Krzywą Wieżę przed dalszym przechylaniem się w jedną stronę i zawalaniem. Akcja ratunkowa polegała na zastosowaniu specjalnej, innowacyjnej metody – podbierania gruntów bezpośrednio spod fundamentów, co ustabilizowało konstrukcję. Ową metodę opracował i wdrożył… profesor pochodzący z Polski – Michele Jamiolkowski (Michał Jamiołkowski). To on kierował międzynarodowym zespołem, podpowiadając, gdzie umieścić stalowe liny i ołowiane odważniki.

Jaka waluta obowiązuje w Pizie?

Od 1999 roku – Euro (€, EUR). Taką walutą będziesz płacił, gdy odwiedzisz Pizę oraz każde miasto we Włoszech.

Co przywieźć z Pizy?

Na przykład miniaturową wieżę, zakrzywiony kubek i alabastrowe świeczniki lub szkatułki. I koniecznie przedmioty ceramiczne, marmurowe i wyroby skórzane, ale nie te na straganach, tylko sprzedawane w rodzinnych sklepach/warsztatach (m.in. na Borgo Stretto). Ręcznie malowane i wykonywane od pokoleń. Wspaniałą pamiątką będą też jedwabne szale z wyszywanym, średniowiecznym herbem Pizy (biały krzyż na czerwonym polu/tarczy). I coś słodkiego, np. torta co’ bischeri (tradycyjne, kruche ciasto z nadzieniem ryżowym oraz dodatkiem orzeszków piniowych i czekolady).

Krzywa Wieża w Pizie i Krzywa Wieża w Pizie Figura
Krzywa Wieża w Pizie i Krzywa Wieża w Pizie Figura, licencja: shutterstock/By MILDSTAR

Ilu Polaków mieszka w Pizie?

Jak podaje włoski portal internetowy Tuttitalia, ponad 200 (stan na rok 2024/2025 – 257, więcej kobiet niż mężczyzn.

Autor: Przemysław Jankowski – Człowiek, który zakochał się w majestatycznych Górach Skalistych (po kilku miesiącach w Kanadzie nie mogło być inaczej). Poza tym wielki fan polskich jezior, nawet tych najmniejszych. A także pasjonat rowerowych wycieczek i odkrywania pięknych miejsc w swoim kujawskim regionie. Zawsze chciał być jak Indiana Jones – badać stare zabytki w najdalszych zakątkach świata, ratować przed grabieżą „magiczne” artefakty i doświadczać przygód przez wielkie P. To gdzie teraz na wyprawę!?